İnsan; diğer canlılar gibi çoğalır, solunum yapar, beslenir, büyür, hareket eder, yaşlanır ve ölür. Ancak insanı diğer canlılardan ayıran özellikler de vardır.İnsanı diğer canlılardan ayıran özellikler şunlardır:
İnsan
düşünen bir
canlıdır.
Anlar, akıl yürütür ve uygun çıkarımlarda bulunur.
Araç gereç yapar, bunları kullanıp geliştirir. Teknoloji üretir.
Konuşur, sorgular ve fikir üretir.
Bilgi ve beceriler edinir, bunları diğer insanlara öğretir.
Karşılaştığı sorunlara çözümler üretir.
İnsan
sosyal bir
canlıdır.
Diğer insanlarla bir arada yaşama, sevme, sevilme, kabul görme gibi ihtiyaçlar duyar.
Korunma, barınma ve kurallara uyma gibi gereksinimlerini karşılamak ister.
Kültürel değerler üretir.
İnsan
duyguları
olan bir
canlıdır.
Mutluluk, neşe ve üzüntü gibi duygulara sahiptir.
Sanat, estetik gibi değerler üretir.
Bireysel ve toplumsal yaşamında; diğer insanların haklarını gözetmek, iyiye yönelmek, adil ve eşit davranmak insanları erdemli yapan özelliklerdendir. Bu özelliklerin yanı sıra karşılıklı sevgi ve saygı, anlayışlı olma, yardımlaşma, dayanışma, vefa, duyarlılık gibi değerler de insanı insan yapan nitelikler arasında yer almaktadır.
Değerlendirme Çalışmaları
İnsanın diğer canlılarla ortak özellikleri nelerdir?
Temel haklara sahip olmanın hiçbir şartı ve sınırlaması yoktur. Tüm insanlar herhangi bir ayrım (din, dil, ırk, cinsiyet, yurttaşlık vb.) gözetilmeksizin yalnızca insan oldukları için temel haklara sahiptir.
Temel Haklarımız Nelerdir?
1. Yaşama Hakkı: Her insanın yaşama hakkı vardır. Onu elinden almak en büyük suçlardan biridir.
2. Vatandaşlık Hakkı: Tüm Türk Vatandaşlarının vatandaşlık hakları vardır. Seçme - Seçilme Hakkı, Çevre, Sağlık ve Konut Hakkı, Ekonomik Haklar, Siyasi Haklar
3. Sağlık Hakkı: Sağlık hizmetleri verilirken ayrımcılık yapılamaz.
4. Kişi Dokunulmazlığı Hakkı: Kişinin vücut bütünlüğüne dokunulamaz; rızası olmadan bilimsel ve tıbbi deneylere tabi tutulamaz.
5. Eğitim Hakkı: Kimse, eğitim ve öğrenim hakkından yoksun bırakılamaz.
6. Düşünce ve İfade Özgürlüğü Hakkı: Herkes, düşünce ve kanaatlerini söz, yazı,resim veya başka yollarla tek başına veya toplu olarak açıklama ve yayma hakkına sahiptir.
7. Din ve Vicdan Özgürlüğü Hakkı: Tek başına veya topluca, açık olarak ya da özel biçimde dini öğrenim, dini uygulama, ibadet ve dinsel törenlerle açığa vurma özgürlüğünü içerir.
8. Özel Yaşamın Gizliliği Hakkı: Herkes, özel hayatına ve aile hayatına saygı gösterilmesini isteme hakkına sahiptir. Özel hayatın ve aile hayatının gizliliğine dokunulamaz.
İnsan hayatı bebeklik, çocukluk, gençlik, yetişkinlik ve yaşlılık dönemlerinden oluşur. Hak, özgürlük, sorumluluk ve görevlerimiz yaşadığımız bu dönemlere göre farklılık gösterir. Yetişkin bir insan kendi kararlarını alabilir ve temel ihtiyaçlarını karşılayabilir. Ancak çocuklar bazı topicslarda yetişkinlerin desteğine ve yardımına ihtiyaç duyarlar.
Yetişkin bireylerin ev ortamını düzenli tutmak, ailenin maddi ihtiyaçlarını karşılamak gibi temel sorumlulukları vardır. Çocuklar aileleri ile ilgili kararlar alınırken fikirlerini söyleme hakkına sahiptir.
Çocukluk dönemlerine ilişkin görev ve sorumluluklar:
Anne ve babanın sözünü tutmak.
Dişlerini fırçalamak.
Yemeğini bitirmek ve erken uyumak.
Okula gitmek.
Ödevlerini yapmak.
Odasını düzenli tutmak.
Yetişkinlik dönemlerine ilişkin görev ve sorumluluklar:
Kendisi ve ailesini her türlü tehlikeden korumak
Aile bireylerinin geçimleri için gerekli olan parayı kazanmak.
Ailesinin temel ihtiyaçlarını karşılamak
Çocuklarının eğitimi ve iyi yetişmesini sağlamak
Bir vatandaş olarak sorumluklarını yerine getirmek, oy kullanmak, vergi vermek
Hak ve sorumluluklarını bilmek, kendisi ve ailesinin haklarını korumak
1.Ünite İnsan Olmak
İnsan Hakları ve Demokrasi Dersi 1.Ünite Değerlendirme Soruları ve Cevapları
Hak, Özgürlük ve Sorumluluk
Özgürlük, kişinin herhangi bir zorlama olmadan kendi iradesine, kendi düşüncesine dayanarak karar vermesidir. Özgür ve sorumlu olan tek canlı insandır. Diğer canlılar yaptıkları davranışlar hakkında düşünmezler. Onlar içgüdüleriyle hareket ederler. Dolayısıyla yaptıkları davranışlardan sorumlu değillerdir. Fakat insanlar nasıl davranmaları gerektiğini düşünürler ve ona göre hareket ederler. Verdikleri kararlar onlara aynı zamanda sorumluluk yükler. Sorumluluk, insanın verdiği kararların sonuçlarına katlanmasıdır.
Özgürlük ve Sorumluluk Arasındaki İlişki Nedir?
Bizi ilgilendiren topicslarda bir karar alınırken fikrimizi söylemek bizim hakkımızdır. Düşüncelerimizi ve kararlarımızı özgürce dile getirebiliriz. Ancak düşüncelerimizi ifade ederken, bir davranışta bulunurken ve seçimlerimizi yaparken sonuçlarını düşünmek zorundayız. Çünkü verdiğimiz her kararın yaşamımızı etkileyen sonuçları vardır. Bunları düşünerek hareket etmek ve kararlarımızın sonuçlarına katlanmak bizim sorumluluğumuzdur.
Tarafsız Düşünme:
Herhangi bir taraf tutmamak. Eşit ve adil karar vermek. Yanlı karar verilmez. Eşitlik ve adelet önemlidir.
İyimser Düşünme:
Herhangi bir olay karşısında ya da bir insan hakkında kötü düşünmemek, ön yargılı olmamak, öncelikle iyi düşünmek gereklidir.
Duygusal Düşünme:
Bilgiye dayanan düşünmenin karşıtı olarak, duygusal yaşamdan çıkan ve onunla belirlenen, sınırlanan düşünme. Duygulardan etkilenerek düşünme.
Yenilikçi Düşünme:
Problemlere alışılmamış ve yeni çözümler aramak.
Kötümser Düşünme:
Kötümserler her zaman kötü biten bir son düşünürler. Her olay kötü bir sonla bitebilir diye düşünürler.
Serinkanlı Düşünme:
Sakin, panik yapmadan ve acele karar vermeden düşünmek. Ön yargılardan uzak bir düşüncedir.Bu iyi bir düşünce şeklidir.